a
0(428) 212 13 27
Çağrı Merkezi
PERTEK

Pertek İlçesinin Tarihçesi

        Tarihine ilişkin yeterli bilgi bulunmayan Pertek yöresine, ilk olarak Anadolu birliğini kuran Hititler egemen olmuşlardır. Daha sonra Medler (M.Ö.VII yy.), ve Persler (M.Ö.VI yy.) bu yöreye hâkim olmuştur. Büyük İskender'in Makedonya Karllığı'na kattığı Pertek, krallığın parçalanmasının ardından önce İran asıllı Ermenilerin daha sonra da Bizans İmparatorluğu hâkimiyetine girmiştir.Tarihin çeşitli dönemlerinde Abbasiler, Selçuklular,Karakoyunlular gibi devletlerin ticaret merkezi haline gelen Pertek, bu özelliğini Osmanlılar Dönemi’nde de sürdürmüştür. Pertek adının Selçuklular zamanında Oğuz boyları tarafından kaleye dikilen siyah renkli tunçtan yapılmış bir kuş heykelinden alındığı anlaşılmaktadır. Bolluk ve bereket sembolü olarak kaleye dikilen bu kuş “Pertek” veya “Pirtek” adları ile bilindiğinden yerleşim birimi, rengine izafeten “Karakuş” adıyla da anılmıştır. Selçuklular zamanında yapılan kale, han, hamam, camiler, medreseler ve aş evlerinden oluşan bir külliyeye sahip olan Pertek aynı zamanda bir eğitim merkezi olarak tarihteki yerini almıştır. Mengüç Bey ve sülalesi tarafından yönetilen Pertek’te bu döneme ait çeşitli yapılar mevcuttur. Külliyeden geriye kalan yapılardan biri olan tarihi cami, Pertek ilçe merkezine taşınmış; ancak dönemin tarihi kalıntılarından en ilginci olanı ve “Cıncıklı Oda” adıyla bilenen yapı Keban Baraj Gölü suları altında kalmıştır. Pertek 19. yüzyıl sonlarında Mamuretü'l Aziz (Elazığ) vilayetinin Dersim (bugünkü Tunceli) sancağının Çarsancak (bugünkü Akpazar) kazasına bağlı
bir nahiye olarak yönetilmekte idi. Pertek’te ilk belediye teşkilatı 1885 yılında kurulmuştur.1872 Elazığ vilayet tutanaklarına göre, Pertek merkez ve köylerinde 25.000 kişinin yaşadığı tespit edilmiştir. Osmanlılar’ın son zamanlarında Tunceli yöresinde çıkan isyanlar sırasında zaman zaman Pertek abluka altına alınmıştır. 1936 yılında Tunceli vilayetinin oluşturulmasıyla Tunceli’ye bağlı bir ilçe olan Pertek, 1937-1947 yılları arasında diğer ilçelerle birlikte geçici olarak Elazığ’dan yönetilmiştir.1972 yılında Keban Baraj Gölü suları altında kalma tehlikesi ile karşı karşıya kalan tarihi Sungur Bey ve Çelebi Ağa camileri Pertek’e taşınmıştır. Pertek ilçesi Til köyünde bulunan kilise ise baraj gölünün suları altında kalmıştır.

Coğrafi Konum

Pertek; doğuda Mazgirt, güneyde Elazığ ili, batıda Çemişgezek, kuzeyde ise il merkezi ve Hozat ile komşudur. Toplam yüzölçümü 947 km2 olan ilçenin deniz seviyesinden yüksekliği 1050 metredir. Pertek, Tunceli il merkezine 52 km, Elazığ il
merkezine ise 33 km uzaklıktadır. Keban Baraj Gölü ilçe ile Elazığ ili arasında doğal sınır oluşturmaktadır. Pertek ile Elazığ arasındaki ulaşım Keban Baraj Gölü’nden 3 km’lik feribot yolculuğu ile sağlanmaktadır. Munzur Dağları’nın güney eteklerinde, ortalama 2000 m yükseklikte bulunan dağlık alan, akarsular tarafından parçalanmıştır. Ortalama 1000 m yükseklikte
başlayan arazi, ilçenin kuzeyine doğru 2000 m yüksekliğe ulaşmaktadır. Yükseltinin kuzeye doğru gidildikçe artmasından dolayı akarsular ilçenin güneyini kuşatan Keban Baraj Gölü’ne dökülür. Akarsular genel olarak kuzey-güney yönünde bir akış göstermektedir.İlçe merkezi, Sakaltutan Dağları’nın güney kesiminde bulunan Süpürgeç Dağı’nın güney eteklerinde yer alır. Ortalama yükseltisi 1025 metre olan ilçe merkezi, akarsuların getirdiği verimli alüvyonların oluşturduğu birikinti yelpazelerinin üzerinde yer almaktadır.İlçede Keban Baraj Gölü dışında göl bulunmamaktadır. Hozat (Singeç) ve Harçik Çayı ilçe opraklarında
akan akarsuları oluşturmakta ve ilçearazisinin yapısı nedeniyle kuzeyden güneye doğru akmaktadır. Harçik Çayı, Murat ehri’ne dökülmekte ve Keban Baraj Gölü’nün bir ayağını oluşturmaktadır.Hozat Çayı ise doğrudan Keban Baraj Gölü’ne dökülmektedir.
Pertek ilçesinde meteorolojik rasatlar yapılmadığı için ortalama sıcaklık ve yağış değerlerinden kesin olarak söz etmek  ümkün değildir. Ancak yıllardır bu yörede yaşayan halk ile yapılan söyleşilerde;Keban Baraj Gölü’nden önce oluşmadan önce kışların daha sert geçtiği ve karlı gün sayısının daha fazla olduğu söylenmektedir. Keban Baraj Gölü’nün su tutmaya başlamasından sonra yörede nem oranının yükselmesiyle birlikte karlı gün sayısı azalmıştır. Kışlar daha ılık ve yağışlı geçmeye ve Keban Baraj Gölühavzasında Akdeniz ikliminin özellikleri görülmeyebaşlanmıştır.Keban Baraj Gölü havzasında Akdeniz ikliminin özellikleri görülmeye başlanmıştır. Genel olarak ilçe merkezinde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve az kar yağışlı  eçmektedir. İlçenin yüksek kesimlerinde kar yağışları ve karlı gün sayısı daha fazladır.